POČETNE FAZE OTPORA
Po dolasku na Ravnu Goru koju je izbarao kao centar operacija, pukovnik Mihailović je imao razvijen plan otpora okupatoru. Plan je baziran na vojnoj dokrtrini gerilskog ratovanja koju je pukovnik Mihailović razvio pre Drugog svetskog rata. Po toj doktrini trebalo je moralno i psihičko iznurivanje neprijatelja, vezivanje što većeg broja neprijateljskih jedinica za određeni prostor da bi se olakšali saveznički frontovi, sprečavanje Nemaca u iznošenju i eksplotaciji narodnog blaga, izvođenje sabotaža koje bi dovele stavanja straha i nanele teške materijalne posledice neprijatelju i oružane akcije ograničenog karaktera. Glavna tačka ove doktrine predstavlja organizovanje naroda za sveopšti ustanak kojij bi došao kada se za to stvore pogodni uslovi tj. kada nemačka vojna sila svoju vojnu pripadnost u Srbiji umanji ili kada dođe do koordinovane vojne akcije sa saveznicima. Doktrina je bazirana na istorijskom iskustvu koje je srpski narod sakupio tokom svoje istorije kao i na razumevanju srpskog naroda koje je pukovnik Mihailović razvio u toku godina službovanja. Na ovaj način nanela bi se maksimalna šteta okupatoru a civilne žrtve bi se svele na minimum. Glavna pokretačka sila u pukovniku Mihailoviću je srpski narod, njegov istorija, tradicija i njegova zaštita.
Odmah posle izvršenih priprema na Ravnoj Gori, pukovnik Mihailović je počeo sa razvijanjem obavštajne mreže. Vođen ovim ciljem major Mišić je uspostavio veze sa inžinjerom Jovanom Gašićem i drugim rodoljubivim Srbima koji će predstavljati obaveštajni centar u Beogradu. Pukovnik Mihailović je još zaveo red na teritoriji oko Ravne Gore. Odsustvo ustanovljenih organa vlasti dovelo je do gotovog bez zakonja u pojedinm delovima. Pukovnik Mihailović je to odlučno sprečavao kriminal i zaveo red hapseći kažnjenike koji su u toku aprilskog rata pobegli iz zatvor a sada koristili vakum u vlasti za pljačku i maltretiranje naroda.
Ubrzo se po Srbiji pročulo da su na Ravnoj Gori “naši”. To je dovelo do dolaska velikog broja oficira na Ravnu Goru. To su uglavnom bili mlađi oficiri nižeg ranaga jer je većina viših oficira bila zarobljena u aprilskom ratu. Oficirska mladost i njihova želja za dokazivanjem će imati značajn ulogu u vitalnosti Ravnogorskog pokreat. Pukovnik Mihailović je na Ravnoj Gori zadržao samo nekolicinu oficira koji će koordinisati borbu dok su ostali slati u kraj gde su rođeni ili dobro poznaju sa sledećim uputstvima:
“ Što pre uhvatiti vezu za bivšim solunskim ratnicima i viđenijim domaćinima, i upoznati ih sa sa ciljem borbe pokreta borbe sa Ravne Gore; veze sa opštinskim upravama i preko njih sabotirati isporuke Nemcima; veze sa žandarmima, koje treba upotrebiti za osiguranje i vršenje kurirske službe; veza sa policijskim vlastima, kao i prikupljanje spiskova svih sposobnih za vojsku koji nisu dopali ropstvu, tako da u danom trenutku bude sve pripremljeno štoj e moguće bolje za odsudnu borbu protiv Nemaca. Za Beograd i veće gradove data su i sledeća uputstva: ubacivati naše ljude na odgovorna mesta u raznim nadleštvima, pratiti rad neprijatelja i prikupljati podatke o njemu, kao i organizovanje finansijskih odbora za finansiranje pokreta.”
Ubrzo se u Srbiji stvorila mreža oficira koji su organizovali otpor. Jedna od glavnih preokupacija pukovnika Mihailovića je bila zaštita srpskog naroda u tzv. Nezavisnoj Državi Hrvatskoj. Još od prvih dana njenog postanka, pukovnik Mihailović je bio obavešten o pogromu srpskog naroda koji se tamo dešavao. Imajući ovo u vidu, pukovnik Mihailović je veoma brzo poslao elitnog majora Jezdimira Dangića da podigne ustanak u Istočnoj Bosni i spreči biološko istrebljenje srpskog na tom prostoru. Dangiću je ubrzo poslan kapeta Boško Todorović. Ostali oficiri su planski raspoređeni po Srbiji. Zvonimir Vučkovići i Dragomir Topalović su dobili Takovski srez, Predrag Raković Čačanski srez i Čačak, Marko Muzikaravić i Dušan Smiljanić Gružu, Aleksandr Mišić i Ivan Fregl Kolubarski srez, Neško Nedić i Voja Popović Valjevski, Filip Ajdačić i kapetan Popović Užički, Milutin Janković Ariljski, Vučk Ignjatović i Miloš Glišić Požeški, Miodrag Kojić Obrenovac, Dragoslav Račić, Veselin Misita i Vojislav Pantelić Pocerinu i Mačvu, Miroslav Trifunović Trstenik i Vrnjčku Banju, Ljubiša Anđelković Kraljevo, Žika Lazić Kosmaj, Velimir Piletić, Siniša Ocokoljić, Krsta Rončević i Voja Jevremović Homolje, Ljuba Jovanović Zaječar, dr Milan Šijački Niš, itd.
Prema svedočenju Miloša-Aćin Kostija, pukovnik Mihailović je ima oko stotinu odreda do početka leta.
POČETAK OTPORA
Pokret otpora se razvijao onako kako je pukovnik Mihailović i planirao. Vršene su razne sabotaže kao na primer, sudar vozova kod Lapova i presecanje železničkih pruga. Daleko se odmaklo u moralno propagandnom ratu. Letci koji su pozivali narod da ne gubi duh i da pruža pasivan otpor neprijatelju pojavljivali su se svuda u Srbiji.
Na svaku ustaničiku akciju Nemci su odogavarli drakonskim represalijama. Tako kada je Spasoje Krunić, ravnogorski omladinac, u junu ubio šefa ustaške misije u Beogradu pukovnika Juraja Kutnjaka, Nemci su u Jajincima streljali veliku grupu rodoljuba.
NOVE OKOLNOSTI
Dok su četnici uspešno izazivali veliku pometnju u nemačkim redovima, pojavljuje se još jedna grupa na sceni Srbije. Komunisti koji su do nemačkog napada na Sovjetski Savez bili nemački saveznici dobijaju naređenja iz Moskve da napadnu Nemce. Posle 22. juna komunističke grupe počinju da vrše napade koji su prevashodno imali za cilj uništavanje organa vlasti preostalih iz Kraljevine Jugoslavije. Komunističke grupe koje su bile slabo organizovane i bez skoro ikakvog vojničkog znanja, nasumice i neplanirano bi napale Nemce ili bi pokušali da izvrše sabotažu na beznačajnim objektima. Šteta koju bi naneli Nemcima bila je neznatna ali bi zato Nemci izvršili drakonska sterljanja nad civilnim stanovništvom. To je odgovaralo komunostičkim planovima jer su sterljani ljudi bili nacionalisti kao i predratno građanstvo koje su komunisti videli kao glavnu prperku revoluciji. Mora se razumeti da je revolucij uvek jedini i vodeći cilj komunista. Naravno oni su to vešto skrivali stavljajući oslobođenje zemlje kao njihov glavni cilj.
Suočen sa ovakvim okolnostima pukovnik Mihailović je morao da donese tešku odluku. Raspoloženje u narodu je bilo puno želje za osvetom za sramni aprilski poraza kao i za represalije koje su Nemci počinili. Sa druge strane Englezi (sa kojima je pukovnik Mihailović uspostavio konatakt) su stalno zahtevali nove i veće akcije protiv Nemaca. Posle dužeg razmišljanja, pukovnik Mihailović je odlučio da se pripreme ubrzaju i da se pređe na ograničene frontalne napade na Nemce. Ovo je trebalo učiniti da bi se napadi izveli profesionalno tako da bi se minimalizovala nemačka odmazda i da bi se sprečilo komunističko zavođenje naroda željnog borbe. Pukovnik Mihailović je u svojoj naredbi o napadu na Nemce naglasio da se to čini kada je to neophodno u samoodrbrani i da bi se preduhitrili komunisti.
POČETAK BORBI
Prvi veći sukob sa Nemci se dogodio u Loznici. Potpukovnik Veselin Misita, komandant Lozničkog kraja, je saznao da partizani nameravaju da napadnu Loznicu 1. septembra. On ih je preduhitrio pa je napao Loznicu u ponoć 30. avgusta. U Loznici se nalazila 11. četa 738. pešadijskog puka sa oko 100 vojnika. Pošto su Nemci odbili da se predaju Misita je zauzeo Loznicu zarobljavajući veći broj Nemaca. Nažalost u napadu na Loznicu gine potpukovnik Misita. Četnici su imali veće uspehe u borbama protiv Nemaca u Banji Koviljači i Krupnju.
Sledeći veći sukob sa Nemcima se dogodio u Gornjem Milanovcu. Poručnik Vučković, komandant Takovskog odreda je naredio napad na Gornji Milanovac. Milanovac je zauzet i tom prilikom je zarobljena nemačka četa.
Pored ovih borbi četnici napadaju Šabac, Kraljevo, Valjevo i Čačak. Ovi napadi su bili samo delimično uspešno zbog otvorene izdaje partizanskih snaga o čemu će biti govora u narednim tekstovima.
Draža Mihailović se vođen rukom sudbine našao na čelu poniženog srpskog naroda željnog borbe. Znao je da je borba koja mu je nametnuta izuzetno teška i da će odneti mnoge žrtve. Drugog izbora za srpski narod nije bilo. Četnički moto je : “Sloboda ili Smrt” i ova fraza je najsvesishodniji opis istorije i duha srpskog naroda.