Nakon zavšetka velike bitke na Ozrenu na vrhu zvanom Kratica ozrenski odredi i narodi su još jednom iscrpljeni i osiromašeni.Odred je izgubio nekoliko istaknutih rukovodioca i na desetine boraca, veliki broj ranjenika.Bolnica je oskudevala u lekarima i još više lekovima i drugim medicinskim sredstvima.
Stanovništvo je desetkovano deportacijama za Jasenovac a zemnja neobrađena.Partizani su nakon teškog poraza na Sutjesci, juna 1943. godine, nekoliko puta opsedali Ozren tražeći u njemu bazu za popunjavanje svojih proređenih redova.U krvavim borbama na Sutjesci sa Nemcima od 20,000 partizana glavne operativne grupe poginulo je oko 7,500 pripadnika partizanskih brigada , čime je zadat težak udarac partizanskom pokretu.
Tim porazom deo proleterskih brigada krenuo je ka severu Bosne, na Ozren, sa ciljem da se porazu od okupatora revanšira četnicima. Bila je to druga naredba Josipa Broza da se Ozren očisti od Srba. Atentati na ozrenske četničke komadante uvek su organizovali komunisti,tražeći najpogodniji način za likvidaciju.
Suočeni sa ovakovom situacijom, četnički komandanti su doneli odluku da se komunisti koji seju smrt i pljačkaju sela preostala od okupatora.Nastao je žestok sudar na svim delovima fronta.I pored žestokih udara partizani nisu izmicali-koristeći brojčanu prednost i bolje naoružanje.
Ozrenski četnici na znak trube,jurišaju neumorno na neprijatelja braneći svoja vekovna ognjišta, čineši isto kao i vekovima njihovi pretci.Teške borbe, često prsa u prsa trajali su duboko u noć uz velike gubitke sa obe strane.Zarobljeni partizani su ostali u četničkim formacijama do kraja rata.To su mahom bili nasilno bespravno mobilisani Srbi iz zapadne Bosne,koji su uvideli koja od sukobljenih strana je na strain Boga i pravde.
Nakon desetodnevnih okršaja četnici su uspeli da razbiju partizanske snage i nateraju ih u bekstvo i ponovo oslobode teritoriju koju su zadržali do kraja rata.
Nije zabeležen nijedan slučaj da su četnici ostavili I jednog partizanskog ranjenika, iako je bio neprijateljski vojnik.Bila je to bezgranična ljudska humanost prema istorodnom srpskom čoveku zavedenom prljavom komunističkom propagandom.Takvi su bili sinovi Ozrena, symbol časti i heroizma.
Neposredno nakon bitke na Kraljici održano je vojno-političko savetovanje pod rukovodstvom komadanta Todića.Savetovanju su prisustvovali svi komadanti i komandiri sa Ozrena.
Pod direktivom Vrhovne komande sa Ravne Gore izvršena je reorganizacija Ozrenskog četničkog odreda i tada je na Ozrenu formiran Ozrenski Korpus.Za komadanta Ozrenskog četničkog korpusa, osnaženog sa nekoliko stotina dobrovoljaca izabran je Cvjetin Todić.
Korpus se sastojao iz nekoliko brigada i bataljona.
Reč o legionarskim divizijama
Handžar divizija
Handžar divizija je formirana od pripadnika muslimanske nacionalnosti iz istočne Bosne i dela Hercegovine.Za njeno formiranje bio je nadležan rasista jerusalimski-Muftija.Po transportovanju, ova ozloglašena banda na srpskoj teritoriji ubrzo se istakla po zverstvima nad srpskim narodom. Handžar divizija je dobila naziv po krivim sabljama, koje su njeni krvnici nosily po Hitlerovoj odluci.Krajem 1944. deo handžarovaca je prešao braći u partizanske redove.
Sedma SS dobrovoljačka divizija Princ Eugen
Formirana je 1. marta 1942. godine od folksdojčera iz Banata.Počinila je masovne zločine nad srpskim življem u Srbiji i Kordunu.Brojala je oko 20,000 zločinaca i najčešće je nastupala zajedno sa Handžar divizijom.
Legionarska divizija
Je formirana u Nemačkoj i Austriji od hrvatskih ekstremista,poznata kao Tigar čiji je vojnički sastav bio hrvatske i muslimanske nacionalnosti.Velike zločine su počinili na Baniji,Kordunu i Zapadnoj Bosni. Mnogi iz ovih zločinačkih formacija su popunjavali partizanske redove
Đeneral Mihailović po drugi put na Ozrenu
Široki odbrambeni četnički front koji se u kasnu jesen 1944. godine protezao od Zeniice preko Ozrena i Trebave do Brčkog bio je pod stalnim nasrtajimakomunista koji pokušavaju da probiju front ka Srbiji u susret Crvenoj Armiji koja je već se nalazila na istočnim granicama.
Nije se znalo o tajnom operativnom planu za osvajanje Srbije i preuzimanje vlasti.Taj plan je odobrio Vinston Čerčil u čijim je izradama učestvovao i Josip Broz. Time je otvorena mogućnost za uništavanje četničkih snaga i uspostavljanje komunističke diktature nad srpskim narodom.
Tako je odlučeno da se Mihailovićev Ravnogorski Pokret uništi, a gradovi u Srbiji bombarduju radi lakšeg napredovanja takozvanih novih oslobodioca.
Boljševizacija Srbije i drugih krajeva počela je engleskim i američkim avionima koji su sejali smrt iz vazduha.
Đeneral Mihailović i njegov pokret je bio osuđen na političku smrt tako da glavna komanda donosi odluku da se sa glavninom snaga prebaci u Istočnu Bosnu. Komunisti dolaze u Srbiju. Novi tzv .oslobodioci počinili su velika zverstva. Nacistička okupacija bila je zamenjena nasiljem, masovnim likvidacijama, progonima i pogibijama tek stasale mladosti. Dolazak Broza u Beograd sa crvenim hordama, predvođeni Crvenom Armijom, popratio je dah smrti. Samo u prvim danima u Beogradu je streljano preko 30,000 srpskih civila.Preostali mladići su nasilno mobilisani I poslati na klanicu srpsku-Sremski front.
Krajem oktobra 1944. godine u Ivanjici je održana konferencija većine četničkih komandanata.Na konferenciji je razmotrena vojno-politička situadžija u Srbiji i odlučeno je po ranijem dogovoru O PUTU ZA BOSNU.
Takvoj odluci prethodilo je uverenje šefa američke misijeMak Dauela da će na Jadranu se iskrcati savezničke trupe i da im treba ići u susret. Vrhovna Komanda je nakratko u putu posetila Majevički Korpus i početkom novembra stigla na Ozren.
Na dočeku članova komande bilo je kompletno vojno i političko rukovodstvo Ozrenskog korpusa predvođeno komadantom Cvijetinom Todićem.Tu je i izvršena smotra svih jedinica sa Ozrena u čast đenerala Mihailovića.Pred crkvomse na sunčanom danu okupilo nekoliko hiljada stanovnika Ozrena da pozdrave Vožda Trećeg Srpskog Ustanka, Đenerala Mihailovića.
-Ozren-gorom prolamali su se uzvici sa pesmom:”Čiča Dražo mi ti se kunemo, da sa tvoga puta ne skrenemo.”
-Đeneral je tada uzvratio:”Pomozi vam Bog braćo i sestre herojskog Ozrena.Prošao sam ovim putem aprila 1941. godine od Doboja prekovaših sela i planina,gde smo okupatoru pružili žestok otpor, nastavljajući i put ka Drini da bi stigli na Ravnu Goru...”
Materijal korišćen u ovom tekstu je izvorno iz dokumentacija od preživelih sinova Ozrena koji su decenijama brižljivo prikupljali podatke i po sećanjima preživelih boraca.
Pisac knjige “Sinovi Ozrena” Milenko Maksimović je već u prvim danima ustanka stupa u oslobodilačke četničke jedinice na Ozrenu.
Na kraju rata je sa svojim saborcima, negdje u drugoj polovini aprila 1945., zarobljen od partizanskih zločinaca i podvrgnut mučenjima i torturi. Sa ostalima je izveden noću vezan na streljanje na obalu Bosne, ali zahvaljujući sposobnostima pobegao je i preživeo.
Pročitajte njegovu knjigu Sinovi Ozrena i imaćete predstavu jednog preživelog četnika sa Ozrena kako se i šta dešavalo u presudnim momentima rata u istočnoj Bosni.